Dat zegt Luc Dorenbosch. Hij werkt als onderzoeker bij TNO Arbeid.  Samen met Mark van Vuuren schreef hij het boek Mooi werk - Naar een betere baan zonder weg te gaan.

Kleine aanpassinkjes

Volgens Dorenbosch kunnen werknemers zelf heel goed onderhoud aan hun baan doen. ‘Met kleine aanpassinkjes blijven ze toch tevreden, in plaats van dat ze een nieuwe baan gaan zoeken.’

Voorbeeld job crafting

Dorenbosch sprak onlangs met twee zorgwerkers in een verzorgingstehuis. ‘Die hebben de laatste jaren te maken gekregen met toenemende zorgzwaarte: mensen hebben ingewikkeldere zorg nodig. Ze vroegen zich af hoe ze dat fysiek vol konden houden. Een simpele aanpassing in de werkzaamheden bleek al veel te helpen. In plaats van elk één verdieping te doen, hielpen ze elkaar nu met de verzorging van de zwaarste patiënten. Dat bleek een belangrijke verlichting te zijn van het werk.’

Niet nieuw

Maar hoe revolutionair is dit eigenlijk? Iedere werknemer gaat na een paar dagen of weken in een nieuwe baan de nodige dingetjes veranderen. ‘We pretenderen ook niets nieuws bedacht te hebben. Maar sommige mensen zijn even vergeten dat het kan. Vroeger deden ze het wel, maar nu zijn ze zo geconditioneerd dat ze denken dat niks meer mogelijk is. Wij laten ze alleen zien dat het niet vreemd is om na te denken over job crafting. We laten ze de speelruimte weer ervaren.’

Lastig?

Toch lopen veel mensen nog steeds vast in hun werk, waarna ze maar op zoek gaan naar een nieuwe werkgever. Wat maakt het dan zo lastig te sleutelen aan je eigen baan? Dorenbosch: ‘Vaak weten mensen niet waar ze moeten beginnen. Waar moet het nou precies anders, als alles met elkaar is verweven? Veel mensen zien de opening niet waar ze kunnen beginnen met sleutelen. Een ander punt is dat mensen bang zijn voor de reactie van anderen. In de praktijk blijkt dat vaak mee te vallen. Ook leidinggevenden zijn blij als iemand een voorstel tot verandering doet: liever dat, dan uiteindelijk iemand kwijt te raken.’

Mogelijkheden voor P&O

P&O’ers kunnen jobcrafting op twee manieren gebruiken, zegt Dorenbosch:

1. ‘Je kunt het gebruiken om het thema ‘duurzame inzetbaarheid’ ook op de tafel van de werknemer te leggen. Daardoor ga je als bedrijf met het onderwerp aan de slag, zelfs nog voordat je er zelf beleid op gemaakt hebt. Normaal gesproken bedenkt P&O een ingewikkeld programma voor de medewerkers. En dan is het maar hopen dat werknemers er ook aan mee willen doen. Maar door eerst te luisteren naar wat het personeel eigenlijk zelf wil (een soort marktonderzoek dus) kun je de deelname sterk verhogen. Laat de vraag bepalen wat het aanbod zal zijn.’
2. ‘Soms nemen mensen het besluit om ontslag te nemen en op zoek te gaan naar een nieuwe baan. Wanneer ze zich met zo’n verhaal bij je mobiliteitscentrum melden, hoef je met die wens niet onmiddellijk akkoord te gaan. Vraag eens door of iemand door zou willen werken, met een paar aanpassingen in de functie. Ontslag is voor de werkgever een kostbaar traject dat soms niet eens nodig is. Zet er daarom een stap tussen en geef ruimte aan het zelfonderzoek. In sommige gevallen kan het betekenen dat je iemand alsnog behoudt.’

Basti Baroncini, redacteur P&Oactueel.